Tình Yêu Xóa Tan Sự Xấu Hổ

Trong khi nhiều người cho rằng đoan trang đồng nghĩa với việc ăn mặc kín đáo (chẳng hạn hình ảnh một bộ váy dài tới mắt cá chân, rộng thùng thình, kẻ ca-rô), thì cái nhìn của Gioan Phaolô sâu xa hơn. Ngài khẳng định: “Sự thanh sạch là vinh quang của thân xác con người trước mặt Thiên Chúa. Đó là vinh quang của Thiên Chúa nơi thân xác con người, nhờ đó nam tính và nữ tính được biểu lộ.” ¹⁴⁰

Đối với một số người, định nghĩa này về sự trong sạch có thể là một sự thay đổi mang tính cách mạng, đảo lộn hoàn toàn những gì họ từng học biết về thân xác. Thân xác không hề xấu xa hay nhơ bẩn. Nếu vậy thì đã không thể có một cách nhìn thanh sạch về nó. Vợ chồng có khả năng để sống đoan trang và thanh sạch, cũng như nghệ sĩ, bác sĩ, hay bất kỳ ai khác (những người thường xuyên làm việc/tiếp xúc với cơ thể con người). Nhưng làm sao bảo vệ ý nghĩa của thân xác khỏi dục vọng lệch lạc?

Trong Tình Yêu và Trách Nhiệm, ngài giải thích:

“Than ôi, con người không phải là một hữu thể hoàn hảo đến mức mà khi nhìn thấy thân thể của một người khác, nhất là người khác phái, nơi họ chỉ khơi dậy một sự ưa thích vô vị lợi, rồi phát triển thành một tình cảm trong sáng. Trong thực tế, nó cũng khơi dậy dục vọng, hay ý muốn hưởng thụ tập trung vào các giá trị tính dục mà không quan tâm đến giá trị của nhân vị.” ¹⁴¹

Đức Giáo Hoàng hiểu rõ thực tại của cám dỗ. Ngài biết rằng mỗi người phải nỗ lực để điều chỉnh các ước muốn của mình theo đòi hỏi của tình yêu đích thực. Nhưng với thời gian và ơn thánh, công việc này trở nên tự nhiên hơn. Các mối tương quan của một người với người khác — kể cả với người khác phái — sẽ mang đặc tính đơn sơ và tự do hơn. ¹⁴² Ngài còn nói thêm:

“Chúng ta có thể tìm gặp Thiên Chúa trong mọi sự, có thể hiệp thông với Ngài nơi mọi sự và qua tất cả thụ tạo. Thụ tạo không còn là mối nguy hiểm cho ta như trước kia nữa, đặc biệt khi ta còn ở giai đoạn thanh luyện trên hành trình của cuộc đời. Thụ tạo, và nhất là tha nhân, không chỉ hồi phục ánh sáng đích thực vốn được Thiên Chúa – Đấng Tạo Hóa ban cho họ, mà còn, theo nghĩa nào đó, dẫn chúng ta đến với chính Thiên Chúa.” ¹⁴³

Trong khi khích lệ mọi người nỗ lực hướng tới sự thanh luyện này, Gioan Phaolô đã gặp phải nhiều chỉ trích sau một buổi giáo lý Thần học Thân xác, khi ngài nói rằng người chồng không được thèm khát vợ mình. ¹⁴⁴ Khi nói điều này, ngài không hề quở trách nam giới vì thấy vợ mình hấp dẫn về mặt tính dục, nhưng ngài nhắc nhở họ đừng coi vợ như một đối tượng để thỏa mãn.

Chính xác hơn, Ngài khích lệ họ chúc lành cho người vợ mới cưới bằng sự bình an nội tâm chỉ có thể phát sinh từ một ước muốn trong sạch. Như đã đề cập trước đó, thuở ban đầu Evà đã kinh nghiệm “tất cả sự bình an của cái nhìn nội tâm.” Điều gì đó tương tự diễn ra trong một hôn nhân thánh thiện. Nơi tình yêu chân thật, sự xấu hổ mất đi lý do để hiện hữu. Như Ngài giải thích trong Tình yêu và Trách nhiệm, sự xấu hổ “bị nuốt chửng bởi tình yêu, tan biến vào trong nó, đến nỗi người nam và người nữ không còn xấu hổ khi chia sẻ với nhau kinh nghiệm về các giá trị tính dục.”¹⁴⁵Cách thức mà vợ chồng diễn tả tình cảm phải bảo vệ sự bình an này.¹⁴⁶

140 TOB 57:3.
141 Wojtyla, Love and Responsibility, 190.
142 Pope John Paul II, Memory and Identity, 29.
143 Ibid., 30.
144 Cf. TOB 43.
145 Wojtyla, Love and Responsibility, 181.